Hoorstaat #9 het geluid van 2014

Posted on 22/12/2014

1



In een maandelijkse hoorstaat deel ik wat ik op dat moment beluister. In deze negende aflevering een korte terugblik op het afgelopen luisterjaar met mijn favoriete podcasts & radio-uitzendingen en de beste audiotours & geluidskunst. Ook heb ik een SoundCloud-playlist samengesteld met muziek uit 2014.

Lees en luister verder of klik direct door naar een van de volgende jaarlijstjes: audiotours & geluidskunst; podcasts & radio-uitzendingen; muziek uit 2014. Je kunt ook nog steeds luisteren naar de hoorstaat-playlist op Spotify.

Wil je reageren op deze hoorstaat of jouw favoriete luisterlijstjes delen? Reageer dan via het reactieformulier onderaan dit bericht, via de Facebookpagina of mail naar luisterberichten[at]gmail.com

De beste audiotours en geluidskunst in 2014

JacquesBrelaudiotour_thumbnail

Jacques Brel geluidswandeling ‘J’aime l’accent Bruxellois’

Deze geluidswandeling door het Brussel van Brel is al een paar jaar oud. Ik liep het dit voorjaar. In deze geluidswandeling nemen Jacques Brel, zijn vrouw Miche, twee van zijn dochters, zijn broer Pierre en vrienden en tijdgenoten je mee door het centrum van Brussel. Je hoort verhalen en anekdotes, maar vooral heel veel muziek van Brel. Het mooiste is: met Brel in je oren kijk je door zijn ogen naar zijn stad.
Meer over deze geluidswandeling in Hoorstaat 3.

Balzac_thumbnail
Radio Balzac in het Van Abbemuseum (en online)

Radio Balzac is een project van kunstenaar Arnoud Holleman en Radio Rodeo. Het was tot en met 21 september te zien en te horen in het Van Abbemuseum in Eindhoven en is nog steeds online te beluisteren. Het idee: je hoort anderen, kenners en leken, over Rodins beeld van Balzac praten terwijl het voor je ogen langzaam ronddraait op een plateau. Ik keek naar het beeld door steeds weer andere ogen, de betekenissen en associaties stapelden zich op en ik bleef geboeid luisteren. En kijken.
Meer over Radio Balzac in het luisterbericht Rodins Balzac in het Oog.

IAmSittingInARoom_thumbnail
performance ‘I Am Sitting In A Room’ van Alvin Lucier

Sinds de oeruitvoering in 1969 voerde Alvin Lucier het stuk ‘I Am Sitting In A Room’ verschillende keren uit, in verschillende ruimtes, op verschillende plekken. Ik was op 18 oktober bij een uitvoering in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Het was een bijzondere ervaring. In de tekst van de performance kondigt Lucier precies aan wat er gaat gebeuren – de opname van de gesproken tekst wordt steeds opnieuw afgespeeld, weer opgenomen en weer afgespeeld in de ruimte – en toch kwam de metaalachtige klank van het tot frequenties gereduceerde stemgeluid voor mij als een verrassing.
Meer over ‘I Am Sitting in A Room’ in Hoorstaat 7.

Foto: Peer, 2011 (Flickr)

geluidswandeling Steenklank van Soundtrackcity

De geluidswandeling Steenklank van Soundtrackcity laat de architectuur van de Amsterdamse School in de Diamantbuurt in Amsterdam tot leven komen met geluidscomposities, kijkaanwijzingen en verhalen. De stem van een meisje uit de buurt begeleidt je tijdens een korte wandeling. Zij associeert en wijst je op details in de architectuur. Ook andere buurtbewoners komen aan het woord en vertellen over de geschiedenis van de buurt. Aanrader voor als je van de architectuur van de Amsterdamse School houdt.

Undertones_thumbnail

geluidsexpositie Undertones in Maastricht

Undertones was een grote expositie van geluidskunstwerken die deze zomer op verschillende (ondergrondse) locaties in Maastricht te horen en te ervaren waren. Mijn hoogtepunten: composities van protesten in de voormalige gevangeniscellen van de Minderbroedersberg (door Espen Sommer Eide), het geluid van hamerhaaien in de grotten van de Sint Pietersberg (door Kaffe Matthews) en middeleeuwse gezangen in de crypte van de Sint Servaasbasiliek (door Graindelavoix).
Meer over Undertones in Hoorstaat 5.

ZimounDDW2014_thumbnail
installatie Zimoun tijdens Dutch Design Week

Tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven was de installatie SCENE #2 van de Zwitserse kunstenaar Zimoun te ervaren in het Klokgebouw. Het was een van zijn installaties waarbij hij gebruik maakt van kartonnen dozen, elektromotortjes en katoenen balletjes. Hij creëert daarmee een ruimte en beïnvloedt met het geluid hoe je deze ruimte ervaart. De installatie was een aangepaste versie van zijn installatie nr. 186.
Je moet Zimouns werk eigenlijk aan den lijve ervaren, maar sommige installaties spreken ook virtueel aan, zoals installatie 157:

Bachmuseum_thumbnail
audiotour van het Bachmuseum in Leipzig

De audiotour, die gemaakt werd voor de heropening van het museum in juni 2012, volgde ik dit voorjaar toen ik voor een uitvoering van de Matthäus Passion in Leipzig was. De audiotour brengt de weinige bewaard gebleven objecten en ook de weinige informatie die er over het persoonlijk leven van Bach bekend is tot leven in verhalen. Buiten de tour om kun je in het museum heel veel muziek van Bach beluisteren. Eenmaal buiten wilde ik alleen nog maar meer Bach horen.
Meer over de audiotour van het Bachmuseum in Hoorstaat 2.

Terug naar het begin van dit bericht.

de beste podcasts & radio-uitzendingen in 2014

Ifeelyourpain_thumbnail
hoorspel ‘I feel your pain’ van Chris Bajema en Paulien Cornelisse

In augustus werden een aantal sterke hoorspelen van Chris Bajema uitgezonden op NPO Radio 1. Hij werkte hiervoor samen met verschillende tekstschrijvers en geweldige acteurs als Marcel Musters en Marcel Hensema. Mijn favoriet is ‘I feel your pain’, een science fiction hoorspel geschreven door Paulien Cornelisse met Marcel Musters in de rol van talkshowhost die pijn van anderen zegt over te kunnen nemen. Een dystopie met humor.
Meer over ‘I feel your pain’ in Hoorstaat 6.

ondercast_thumbnail
podcast ondercast live tijdens de Nijmeegse Kunstnacht

Sinds de eerste aflevering in maart van dit jaar ben ik een vaste luisteraar van ondercast, een maandelijkse Nederlandse literaire podcast in de vorm van een luistertijdschrift. Het bevat voordrachten van proza en poëzie en heeft vaste rubrieken als de Tweeminutenmonoloog en het Dier van de Maand. Dichter/schrijver Dennis Gaens is de samensteller en presentator. Een van de sterkste afleveringen vond ik aflevering 7, opgenomen tijdens de Nijmeegse Kunstnacht op 27 september.

DeStemvanWest_thumbnail
webradio De Stem van West

De Stem van West is webradio over de stedelijke veranderingen in Utrecht-West. Het project begon eind 2012 en wordt begin komend jaar afgerond. Het bevat audiobijdragen van bekendere en onbekendere programmamakers in allerlei vormen: reportages, klankcomposities, geluidsportretten.
Twee van mijn favoriete items: ‘Zoeken naar Zieltjes’ van Ditte Mensink, waarin ze op zoek gaat naar het uiterlijk van de mensen achter de stemmen die op archiefopnames te horen zijn; en ‘Westwaarts met de postbode’ van Angela Poll, waarin ze meeloopt met drie postbodes waarvan er een al bijna vijftig jaar als postbode werkt.
Deze en andere uitzendingen kun je terugluisteren als mp3-download en online stream via de projectwebsite en als podcast via iTunes.

Kennisvannu_thumbnail
Coen Verbraak interviewt wetenschappers in De kennis van nu op Radio 1

Sinds het begin van dit jaar spreekt Coen Verbraak iedere zondag een uur lang een wetenschapper in De kennis van nu op NPO Radio 1 (20:00-21:00). Ik herinner me een aantal interessante gesprekken, zoals die met schizofrenieonderzoeker en hoogleraar psychiatrie Iris Sommer (foto). Ik vond het mooi dat Sommer in dat gesprek liet zien dat psychiatrische symptomen an sich heel normaal zijn en bij de meeste mensen voorkomen. Neem nu hallucinaties: bijna iedereen meent wel eens het geluid van zijn telefoon of de deurbel te horen, terwijl dat niet zo is.
Coen Verbraak verzorgt ook een van de vijf Marathoninterviews die de VPRO van 24 tot en met 28 december uitzendt op NPO Radio 1 (20:00-23:00). Op zaterdag 27 december spreekt Verbraak drie uur lang met psychiater en depressiedeskundige Jan Swinkels. De twee spraken elkaar eerder voor de tv-serie Kijken in de Ziel.

Bach_thumbnail
mini-college van Jos van Veldhoven in Muziekwijzer op Radio 4

In de rubriek Muziekwijzer van een musicus op NPO Radio 4 vertellen musici over muziekstukken die belangrijk voor hen zijn. Ze laten fragmenten horen en leggen daarbij vaak verbanden tussen bekende en onbekende muziek. In een serie over Bachs Matthäus Passion in de aanloop naar Pasen bracht dirigent Jos van Veldhoven het stuk in verband met oudere Gregoriaanse passies en de voor een vorstelijke begrafenis geschreven Köthener Trauermusik. Van Veldhoven vertelt niet alleen dat Bach delen van de Trauermusik later opnam in zijn Matthäus Passion, maar laat dat met muziekfragmenten ook horen.
Beluister het item hier terug (duur: 24 minuten).

TAL_thumbnail

 

This American Life

Ik mis haast nooit een aflevering van radioprogramma en podcast This American Life. Een van de vele verhalen uit het afgelopen jaar die me zijn bijgebleven komt uit aflevering 532 met als thema ‘Magic Words’. Het ging over hoe je beter contact kunt maken met iemand die dement is als je de regels van theaterimprovisatie volgt. Het idee: accepteer wat iemand die dement is zegt, bouw er op voort en maak zo contact in plaats van iemand steeds te corrigeren en daarmee te frustreren.

Serial_thumbnail
podcast Serial

De podcast Serial is een spin-off van This American Life. In tegenstelling tot This American Life is Serial alleen als podcast beschikbaar (en dus niet op de radio te horen) en in plaats van afleveringen met verschillende items over één thema, strekt één verhaal zich in wekelijkse afleveringen uit over een heel seizoen. In het eerste seizoen onderzoekt redacteur Sarah Koenig in twaalf afleveringen de moord op Hae Min Lee.
Donderdag 18 december werd de laatste aflevering uitgezonden. Het was een absolute hit, in Amerika en daarbuiten. Saturday Night Live maakte er zelfs een parodie op.
Nog niet aan het luisteren van deze serie toegkomen? Haal het dan in tijdens de kerstvakantie. Want na de trend van het binge watching van tv-series, zou Serial wel eens de trend gezet kunnen hebben voor het binge listening van audio-series. Ik kijk nu al uit naar Serials tweede seizoen.

NooitMeerSlapen_thumbnail
radio-interview Hany Abu-Assad in Nooit Meer Slapen

Het gesprek dat Pieter van der Wielen in de nacht van 19 op 20 augustus voerde met filmmaker Hany Abu-Assad vond ik een van de mooiste een-uur-durende gesprekken van dit eerste jaar Nooit Meer Slapen op Radio 1. Het ging ondermeer over Abu-Assads perspectief als buitenstaander, omgaan met onmacht en zijn plan om een film over Willem van Oranje te maken. Ik had nog veel langer naar Hany Abu-Assad willen luisteren. Hopelijk wordt hij nog eens gevraagd voor een Marathoninterview…

Terug naar het begin van dit bericht.

muziek uit 2014 op SoundCloud

Alle nummers op onderstaande playlist zijn het afgelopen jaar op SoundCloud gezet. Sommige bands kwam ik tegen toen ik uitzocht wat voor muziek er dit jaar op gratis festivals zou klinken, andere leerde ik kennen via de wekelijkse BBC podcast Tom Robinson Introducing Mixtape en de 3voor12 luisterpaal. Ook zocht ik muziek van bekende bands. De lijst is daardoor een mix van meer en minder bekende namen geworden.

Terug naar het begin van dit bericht.

Advertenties